چرا درختان بادام دچار سرمازدگی میشوند؟

مقدمه

هرساله اخباری مبتنی بر سوختن میوه ها و درختان در سرمای ناگهانی بهاره میشنویم و این امر باعث از بین رفتن زحمات یکساله ی باغدار و از طرفی افزایش قیمت آن میوه در بازار خواهد بود. جالب است بدانید تنها ۱۰% از زمین های تحت کشت در سراسر دنیا فاقد تنش های سرمایی هستند. این یعنی آگاهی از نحوه ی محافظت از درختان در برابر سرما یک امر لازم برای تمامی باغداران است. اگرچه درختان بادام مقاومت نسبتا خوبی در برابر سرما از خود نشان میدهند، اما این درختان نیز در برابر سرمای ناگهانی آسیب پذیر بوده و باید راهکارهایی را در این حوزه در نظر بگیریم. در این بخش قصد داریم از تنش های سرمایی درختان بادام، بیشتر بدانیم.

سرمازدگی درختان بادام در ایران

خسارات ناشی از سرما زدگی در کشورمان حدود ۲٫۵ تا ۳ درصد است. سرمازدگی هرساله خسارات زیادی را به باغداران تحمیل میکند. برخی از افراد سرمازدگی درختان را یک امر وابسته به شانس و بخت و اقبال میدانند. اما میتوانیم با به کار گیری روش هایی از بروز آن پیشگیری کنیم. مهم ترین عوامل تاثیرگذار در میزان خسارت ناشی از سرمازدگی، شدت افت دمای هوا؛ مدت زمان سرد ماندن منطقه، تکرار و تداوم سرمای ناگهانی و نوع گیاه است.

چرا درختان بادام درچار سرمازدکی

درخت بادام قادر است حداقل دمای ۲۲- تا ۲۵- درجه ی سانتیگراد را در شرایط خواب، به خوبی تحمل کند.

 به طور کلی ۳ نوع سرمازدگی وجود دارد:

  • سرمازدگی بهاره
  • سرمازدگی پاییزه
  • سرمازدگی زمستانه

با توجه به تحمل سرمایی بالایی درخت بادام، احتمال وقوع سرمازدگی زمستانه و پاییزه برای این درخت به حداقل میرسد. اما سرمازدگی بهاره پس از بیدار شدن درخت از خواب زمستانه برای ارقام بادام محتمل است.

انواع یخبندان درختان بادام

به طورکلی میتوان گفت دو نوع یخبندان وجود دارد:
  1. یخبندان انتقالی : در این نوع یخبندان جبهه ی هوای سرد از منطقه ی باغ عبور کرده و به صورت ناگهانی هوای آن قسمت را بسیار سرد میکند. میزان سردی این جبهه هوا به میزانی است که درختان قادر به تحمل آن نبوده و گیاهان دمای مناسب خود را از دست میدهند و افت ناگهانی دما در گیاه اتفاق میوفتد. که به آن سرمازدگی انتقالی میگویند. در نواحی گود و دره ها میزان خسارت به حداکثر میرسد. روش شناخت این نوع یخبندان ابتدا با بادهای سرد و شدید آغاز میشود که رفته رفته شدت آن بیشتر میشود. راه مقابله با این نوع یخبندان بسیار دشوار و خسارات آن بسیار زیان بار است.
  2. یخبندان تشعشعی : در این نوع یخبندان، سرمای ناگهانی یک عادت اقلیمی در آب وهوای آن منطقه و قابل پیش بینی است. یعنی در یک محدوده ی معین و در یک زمان معین بدون ورود جبهه ی هوای سرد از اطراف هرساله رخ میدهد. در شبهای آرام و بدون ابر و باران و برف منتظر بروز این یخبندان باشید. علت آن رهاسازی انرژی دریافتی به صورت اشعه ی مادون قرمز در شب است. که هوا را به صورت ناگهانی سرد میکند. با برخورد هوا با این انرژی، متراکم شده و وارونگی حرارت با اینورژن رخ میدهد. اگر پدیده ی وارونگی رخ دهد، یعنی هوا به صورت مضاعف سرد شده است. خاک و گیاهان هردو در سرد شدن هوا موثرند. این اتفاق بیشتر در اوایل صبح که دمای هوا حداقل است، رخ میدهد. در نواحی گود و دره ها اغلب هوا سردتر میشود. از این رو توصیه میشود باغ های خود را در مناطق پست و پرعمق راه اندازی نکنید.

انواع سرمازدگی درختان بادام

چگونه درختان در برابر سرمازدگی بهاره آسیب میبینند؟

همه ی گیاهان دمای صفر بیولوژیکی دارند که اگر دمای هوا از آن پایین تر برود باعث انجماد و مرگ گیاه خواهد شد. سرعت یخ زدن، نوع بلورهای یخ، قابلیت سرد شدن سریع و میزان نفوذ سرما در سلول ها از عوامل تاثیرگذار در میزان خسارت به درخت هستد.

  • اگر سرعت یخبندان کم باشد، رفته رفته سلول ها مقاوم شده و گیاه قادر است این سرما را تحمل کند.
  • اما اگر سرعت یخبندان زیاد باشد؛ سرد شدن ناگهانی باعث مرگ سلول و در نهایت مرگ گیاه خواهد شد.

دراین بخش عوامل تاثیرگذار در میزان یخ زدگی درخت را بررسی میکنیم:

مدت سرما :

تحمل سرمایی جوانه های بادام در حالت تورم تا ۵- درجه ی سانتیگراد و درحالت باز شده تا ۴٫۵- درجه ی سانتیگراد؛ و درحالت شکوفه ی کامل تا ۳٫۵- درجه ی سانتیگراد و در حالت میوه ی سبز تا ۱- درجه ی سانتیگراد به مدت نیم ساعت است. اگر مدت سرما از این مقدار بیشتر باشد، درخت دچار آسیب خواهد شد.

چگونه درختان بادام در برابر سرمازدگی بهاره

موقعیت جوانه های گل روی درخت :

هوای سرد در نزدیکی سطح زمین قرار میگیرد، بنابراین هرچه جوانه های گل به زمین نزدیک تر باشند، در معرض هوای سرد بیشتری قرار میگیرند.

پوشش خاک :

زمین هایی که پوشش سبز و چمن دارند، معمولا سردتر از زمین های عریان اند. در این بخش یک مقایسه بین زمین های گود با پوشش گیاهی، زمین های مسطح با پوشش گیاهی و زمین های بدون پوشش گیاهی در ۳ شب یخبندان انجام داده ایم که نتیجه به این صورت است:

  • زمین های گود با پوشش گیاهی با میانگین دمای ۶- درجه ی سانتیگراد
  • زمین های مسطح با پوشش گیاهی با میانگین دمای ۰٫۲ درجه ی سانتیگراد
  • زمین های بدون پوشش گیاهی با میانگین دمای ۴ درجه ی سانتیگراد

نوع رقم :

نوع رقم و تحمل سرمایی آن بسیار در میزان یخبندان تاثیرگذار است. درختان بادام اغلب در برابر سرما مقاومت بسیار خوبی از خود نشان میدهند اما برخی از ارقام از مقاومت بیشتری برخوردارند. ارقام ایتالیایی و رقم فرانیس، رقم مامایی، رقم علی اکبر ربیع مقاومت بیشتری در برابر سرمای بهاره از خود نشان میدهند.

وضعیت فیزیولوژیکی درختان :

وضعیت فیزیولوژیکی درختان یعنی تجربه ی سرمایی درخت و دوره ی آن. به این معنی که در درختانی که در یک دوره ی سرد و خشک طولانی همراه با باد قرار گرفته اند، روند تکامل گل در آنها کندتر است و از این رو در مقابل سرمای بهاره مقاوم ترند. درحالیکه در درختانی که در محیط گرم و مرطوب رشد کرده اند؛ روند تکامل گل در آنها سریعتر و درنتیجه در مقابل سرمای بهاه مقاومت چندانی ندارند.

تجربه ی سرمایی درخت و دوره ی آن

نتیجه گیری

نهالستان سعید قاسمی دارای بیش از نیم قرن تجربه در زمینه ی پرورش و فروش نهال بادام است. نهالستان سعید قاسمی بزرگ ترین نهالستان در شمال غرب ایران بوده و قادر است انواع ارقام بادام را در هر مقیاسی برای مشتری فراهم کند. دارای شماره ثبت اختراع و شناسنامه ی معتبر است. اگر قصد خرید نهال بادام یا کسب اطلاع از قیمت نهال بادام را دارید حتما با مشاوران ما در نهالستان سعید قاسمی تماس بگیرید تا از مشاوره های رایگان ما بهره مند شوید.